ژيروسکوپ فيبر نوري

نمونه ژیروسکوپ نوری ساخته شده در شرکت لیزر افزار

ژيروسکوپها ابزار اندازه گيري سرعت زاويه ي و ميزان چرخش اجسام مي باشند. بعنوان مثال بري اندازه گيري آهنگ چرخش و يا تعيين جهت حرکت هواپيما، بالگرد، کشتي، زيردرييي، اتوموبيل يا موشک از ژيروسکوپ استفاده مي شود. انواع اوليه ژيروسکوپ با بهره گيري از خواص مکانيکي يک جسم صلب چرخان، سرعت زاويه ي را اندازه گيري مي کردند. اما با کشف اثر ساگناک، ژيروسکوپهي اپتيکي بر اساس تداخل دو موج نوري مختلف الجهت بوجود آمدند. فن آوري ژيروسکوپهي اپتيکي تا حدود 1970 به حد مطلوبي رسيد و از سالهي 1980 استفاده از آنها در صنيع نظامي، هديت موشک، کنترل خودرو و غيره متداول گرديد. امروزه ژيروسکوپهي فيبر نوري با حساسيت هي بهتر از 001/0 درجه بر ساعت در برخي کشورها ساخته و در گستره وسيعي از وسيل نقليه و ابزار استفاده مي شوند. بعنوان مثال در سالهي اخير تمامي هواپيماهي بوئينگ 777 به سيستم هديت ژيروسکوپ فيبر نوري مجهز شده اند.

از خصوصيات برجسته ژيروسکوپهاي فيبر نوري مي توان به حساسيت مطلوب، محدوده ديناميکي بالا، زمان شروع کوتاه، سرعت پاسخ بالا، نياز کمتر به تعمير، حجم و وزن کم، مصرف انرژي کم، عدم تاثير پذيري از گرانش، نداشتن بخش متحرک و قيمت نسبتاً پيين اشاره نمود. در يران نيز تاکنون تلاشها يي بري ساخت ژيروسکوپ فيبر نوري انجام و ادعاهيي مبني بر ساخت FOGهيي با حساسيت حدود 100 درجه بر ساعت نيز شده است؛ اما نتيج منتشر شده رسمي که تييد کننده ين ادعاها باشد موجود نمي باشد. اما آنچه مسلم است ينکه ژيروسکوپ فيبر نوري با دقت 1 درجه بر ساعت تاکنون در يران ساخته نشده است.هدف از انجام ين پروژه، بومي کردن صنعت ژيروسکوپ فيبر نوري و جايگزيني ژيروسکوپ هاي مکانيکي موجود در کشور با FOG مي باشد.پروژه بطور کلي طي سه مرحله اصلي انجام مي شود: طراحي و ساخت FOG با دقت 100 درجه بر ساعت، طراحي و ساخت FOG با دقت 10 درجه بر ساعت و در مرحله آخر طراحي و ساخت نمونه صنعتي  FOG با دقت 1 درجه بر ساعت. (منظور از دقت يک FOG همان پيداري بياس آن مي باشد؛ اما واضح است که دقت بالا تنها عامل تعيين کننده کاريي يک ژيروسکوپ نمي باشد و خصوصيات ديگري همچون محدوده ديناميکي (dynamic range)، زمان شروع (warm up time)، محدوده دمي کار، سرعت پاسخ، شوک و لرزش قابل تحمل، نويز و غيره نيز بايستي مورد توجه قرار گيرند).

در تصاویر زیر خروجی اندازه گیری شده از ژیروسکوپ ساخته شده آورده شده است

 

  دفتر : همت - سردار جنگل - جام جم - واحد 524

کارخانه : جاده قدیم کرج - فتح 11 - نبش گلبن دوم غربی - پلاک 12

تلفن : 44616339 - 021 فکس : 66800082 -021  همراه: 09121204845